Merdeka 118 - drugi najwyższy budynek świata (Kuala Lumpur, Malezja)

Merdeka 118, znany również jako PNB 118 lub Warisan Merdeka Tower, to nie tylko najwyższy budynek w Malezji, ale też drugi najwyższy drapacz chmur na całym świecie! Ta architektoniczna bestia wznosi się na 678,9 metra nad ulicami Kuala Lumpur, tworząc nową ikonę malezyjskiej stolicy. Czy zastanawiałeś się kiedyś, jak to możliwe, że ludzie potrafią wznieść coś tak monumentalnego? Cóż, Merdeka 118 to dowód na to, że ludzka ambicja nie zna granic.

Ten futurystyczny kolos nie pojawił się tam przypadkowo. Jego budowa началась w 2014 roku, a oficjalne otwarcie nastąpiło w listopadzie 2023 roku. Projekt ten stanowi część szerszego kompleksu Warisan Merdeka, który ma całkowicie odmienić centrum Kuala Lumpur. Nazwa "Merdeka" pochodzi od malezyjskiego słowa oznaczającego "niepodległość" i odnosi się do historycznego placu, gdzie w 1957 roku proklamowano niepodległość Malezji. To nie tylko budynek – to symbol narodowej dumy i ambicji całego narodu!

Architektoniczny majstersztyk o zawrotnych wymiarach

Kiedy patrzysz na Merdeka 118, trudno nie zauważyć jego unikalnego kształtu przypominającego diament lub kryształ. To nie przypadek! Architekci z renomowanej firmy Fender Katsalidis Architects z Australii zaprojektowali go tak, aby odzwierciedlał tradycyjne malezyjskie motywy, w szczególności wzory z tkaniny songket – luksusowej tkaniny noszonej podczas uroczystych ceremonii. Czy nie jest fascynujące, jak nowoczesna architektura może czerpać inspirację z wielowiekowych tradycji?

Podstawowe parametry techniczne tej bestii są po prostu oszałamiające. Mówimy o 118 piętrach nadziemnych (stąd nazwa!) oraz 5 kondygnacjach podziemnych. Całkowita powierzchnia użytkowa wynosi niesamowite 341 000 metrów kwadratowych! To mniej więcej jak 48 pełnowymiarowych boisk piłkarskich umieszczonych jedno na drugim. Budynek waży około 500 000 ton, co odpowiada wadze mniej więcej 83 000 słoni afrykańskich – spróbuj to sobie wyobrazić!

Konstrukcja tego giganta opiera się na super-ramie z betonu wysokowartościowego, która działa jak szkielet budynku. Fundamenty sięgają 106 metrów w głąb ziemi, co jest niezbędne, aby utrzymać tak masywną konstrukcję. Inżynierowie użyli specjalnego betonu o wytrzymałości C80/100, który jest znacznie mocniejszy niż standardowy beton stosowany w typowych budynkach. Zewnętrzna fasada składa się z 24 000 paneli szklanych, które nie tylko nadają budynkowi jego charakterystyczny, błyszczący wygląd, ale także pomagają w termoregulacji, co jest kluczowe w tropikalnym klimacie Malezji.

Wnętrze, które zapiera dech – co kryje ten gigant?

Teraz pytanie brzmi: co właściwie znajduje się w środku tego architektonicznego cudu? Merdeka 118 to mieszana zabudowa, co oznacza, że łączy różne funkcje w jednym budynku. Dolne piętra, od poziomu 3 do 16, zajmuje centrum handlowe The Exchange 106, które oferuje szeroki wybór sklepów, restauracji i rozrywki. To prawdziwy raj dla miłośników zakupów, gdzie można znaleźć wszystko – od luksusowych marek po lokalne produkty.

Piętra od 20 do 83 przeznaczone są pod przestrzeń biurową klasy premium. Tutaj swoje siedziby mają liczne korporacje, w tym Permodalan Nasional Berhad (PNB), główny inwestor projektu i jedna z największych firm inwestycyjnych w Malezji. Biura zostały zaprojektowane zgodnie z najnowszymi standardami, oferując nie tylko nowoczesne wyposażenie, ale także spektakularne widoki na miasto. Wyobraź sobie, że pracujesz na 60. piętrze i podczas przerwy kawowej możesz podziwiać panoramę całego Kuala Lumpur – to brzmi jak marzenie, prawda?

Ale to jeszcze nie wszystko! Platforma widokowa znajdująca się na wysokości około 570 metrów to absolutny magnes dla turystów. Jest to jedna z najwyższych platform obserwacyjnych na świecie, oferująca widoki, które sięgają kilkudziesięciu kilometrów w każdym kierunku. W jasne dni można zobaczyć nawet wybrzeże Malezji! Na platformie znajdują się również interaktywne ekspozycje opowiadające historię budowy wieży i rozwoju Malezji. To prawdziwa uczta dla oczu i umysłu.

Wieża posiada także hotele, apartamenty mieszkalne oraz przestrzenie rekreacyjne. Na wyższych piętrach zaplanowano luksusowe apartamenty z widokiem, które są prawdziwym symbolem prestiżu. Dodatkowo, budynek wyposażony jest w 84 windy, z czego część to wysokoprzęsiadowe windy dwupokładowe, które mogą zabrać pasażerów z parteru na najwyższe piętra w zaledwie kilkadziesiąt sekund. Najszybsze z nich poruszają się z prędkością 10 metrów na sekundę – to szybciej niż większość samochodów jadących po mieście!

Wyzwania budowlane i innowacje technologiczne

Budowa Merdeka 118 nie była bułką z masłem. Projekt napotkał szereg wyzwań, które wymagały nowatorskich rozwiązań. Jednym z największych problemów była gruntowa natura terenu w centrum Kuala Lumpur. Miasto znajduje się na stosunkowo miękkim gruncie, co oznacza, że fundamenty musiały być niezwykle solidne. Inżynierowie zastosowali technikę głębokich pali fundamentowych, które sięgają stabilnych warstw skalnych głęboko pod powierzchnią.

Kolejnym wyzwaniem był tropikalny klimat Malezji z jego intensywnymi opadami deszczu, wysoką wilgotnością i silnymi wiatrami. Budynek został zaprojektowany tak, aby wytrzymać wiatry o prędkości do 230 km/h, co jest niezbędne podczas monsunów. System drenażowy został zaprojektowany tak, aby odprowadzać ogromne ilości wody deszczowej, która spada podczas tropikalnych ulew. Fasada szklana ma specjalne powłoki, które odbijają promieniowanie słoneczne, zmniejszając koszty klimatyzacji i czyniąc budynek bardziej energooszczędnym.

Bezpieczeństwo przeciwpożarowe to kolejny kluczowy aspekt. W tak wysokim budynku ewakuacja w przypadku pożaru jest ogromnym wyzwaniem. Merdeka 118 wyposażony jest w zaawansowane systemy wykrywania dymu i pożaru, automatyczne systemy gaśnicze oraz specjalne strefy bezpieczeństwa na wybranych piętrach, gdzie ludzie mogą się schronić w przypadku zagrożenia. Klatki schodowe są zaprojektowane jako hermetyczne szyby, które zapobiegają rozprzestrzenianiu się dymu.

Technologia odegrała kluczową rolę w całym procesie budowy. Wykorzystano modelowanie informacji o budynku (BIM), które pozwoliło na precyzyjne planowanie każdego elementu przed rozpoczęciem fizycznej budowy. Dzięki temu można było uniknąć wielu potencjalnych problemów i optymalizować procesy. Nawet robotnicy korzystali z egzoszkieletów mechanicznych, które pomagały im przenosić ciężkie materiały na wielkich wysokościach, zmniejszając zmęczenie i ryzyko kontuzji.

Zrównoważony rozwój i ekologiczne podejście

W dzisiejszych czasach żaden wielki projekt architektoniczny nie może ignorować kwestii środowiskowych, a Merdeka 118 nie jest wyjątkiem. Pomimo swojej ogromnej skali, budynek został zaprojektowany z myślą o zrównoważonym rozwoju i otrzymał certyfikat Green Building Index (GBI), malezyjskiego systemu certyfikacji ekologicznej.

System HVAC (ogrzewanie, wentylacja i klimatyzacja) wykorzystuje najnowocześniejsze technologie, aby minimalizować zużycie energii. Zastosowano odzyskiwanie ciepła odpadowego, które ponownie wykorzystuje ciepło generowane przez urządzenia biurowe i ludzkie ciała do ogrzewania wody lub innych celów. To jak dać budynkowi drugą szansę wykorzystania każdej wyprodukowanej kropli energii!

Zarządzanie wodą to kolejny obszar, w którym Merdeka 118 błyszczy. Budynek wyposażony jest w systemy gromadzenia wody deszczowej, która jest następnie oczyszczana i wykorzystywana do nawadniania roślin i spłukiwania toalet. Dodatkowo, zastosowano niskoprześrutowe armatury, które zmniejszają zużycie wody bez uszczerbku dla komfortu użytkowników. W tropikalnym klimacie Malezji, gdzie opady deszczu są obfite, to naprawdę inteligentne rozwiązanie.

Budynek wykorzystuje również systemy inteligentnego zarządzania energią, które automatycznie dostosowują oświetlenie i klimatyzację w zależności od pory dnia, obecności ludzi i warunków zewnętrznych. Oświetlenie LED jest stosowane w całym budynku, co znacznie zmniejsza zużycie energii w porównaniu z tradycyjnymi żarówkami. Na zewnątrz budynku zainstalowano również zieleń wertykalną – żywe ściany z roślin, które nie tylko poprawiają estetykę, ale także pomagają w oczyszczaniu powietrza i redukcji efektu cieplnej wyspy miejskiej.

Symbol narodowej ambicji i przyszłości

Merdeka 118 to znacznie więcej niż tylko wysoki budynek. Jest to symbol transformacji Malezji z kraju rozwijającego się w nowoczesną, rozwiniętą gospodarkę. Projekt jest częścią szerszej wizji rządu malezyjskiego, mającej na celu uczynienie Kuala Lumpur jednym z wiodących ośrodków biznesowych i finansowych w Azji Południowo-Wschodniej, konkurującym z takimi gigantami jak Singapur i Hongkong.

Lokalizacja wieży nie jest przypadkowa. Znajduje się ona w Kuala Lumpur City Centre (KLCC), tuż obok historycznego Stadium Merdeka i Stadium Negara, które są uważane za miejsca narodzin niepodległości Malezji. To symboliczne połączenie przeszłości z przyszłością – stare stadiony przypominają o walce o niepodległość, podczas gdy Merdeka 118 wskazuje na przyszłość i ambicje narodu. Możesz sobie wyobrazić, jak potężne jest to przesłanie?

Projekt kosztował około 5 miliardów ringgitów malezyjskich (około 1,2 miliarda dolarów amerykańskich) i był finansowany głównie przez Permodalan Nasional Berhad (PNB), państwowy fundusz inwestycyjny. To pokazuje, jak bardzo rząd i instytucje finansowe wierzą w potencjał tego projektu. Budowa nie tylko stworzyła tysiące miejsc pracy podczas realizacji, ale także generuje stałe zatrudnienie dla tysięcy ludzi pracujących w biurach, sklepach, hotelach i jako personel obsługi.

Merdeka 118 wpłynął również na lokalną gospodarkę poprzez przyciąganie turystów z całego świata. Platforma widokowa stała się jedną z głównych atrakcji turystycznych Kuala Lumpur, przyciągając miliony odwiedzających rocznie. Turyści wydają pieniądze nie tylko na bilety wstępu, ale także w restauracjach, sklepach i hotelach w okolicy, co pobudza lokalną gospodarkę. To jak kamień wrzucony do stawu – efekt fali rozchodzi się daleko poza samo miejsce uderzenia!

Kontrowersje i krytyka – czy wszystko lśni złotem?

Oczywiście, żaden tak ambitny projekt nie jest wolny od kontrowersji. Merdeka 118 spotkał się z pewną krytyką, szczególnie dotyczącą kosztów budowy i gentryfikacji obszaru. Niektórzy krytycy argumentują, że pieniądze wydane na budowę mogły zostać wykorzystane na inne pilne potrzeby społeczne, takie jak mieszkalnictwo komunalne, edukacja czy służba zdrowia.

Kwestia gentryfikacji jest szczególnie wrażliwa. Wraz z rozwojem kompleksu Warisan Merdeka, ceny nieruchomości w okolicy gwałtownie wzrosły, wypierając niektórych dotychczasowych mieszkańców, którzy nie mogli sobie pozwolić na wyższe koszty życia. Lokalne społeczności wyraziły obawy, że rozwój ten sprzyja głównie bogatym i korporacjom, podczas gdy zwykli ludzie są pozostawieni na uboczu. To klasyczny dylemat rozwoju miejskiego – jak modernizować miasto, nie pozostawiając nikogo w tyle?

Ekologowie również wyrazili obawy dotyczące śladu węglowego związanego z budową i eksploatacją tak masywnej konstrukcji. Mimo że budynek posiada certyfikaty zrównoważoności, produkcja betonu i stali wykorzystanych w budowie wygenerowała znaczne ilości emisji CO2. Ponadto, eksploatacja budynku, mimo zastosowanych systemów energooszczędnych, nadal wymaga ogromnych ilości energii do klimatyzacji, oświetlenia i funkcjonowania wind.

Były również incydenty związane z bezpieczeństwem podczas budowy. W 2022 roku grupa ekstremów sportowców nielegalnie wspiała się na wieżę i skoczyła z niej na spadochronach, co wywołało dyskusję na temat bezpieczeństwa na placu budowy. Incydent ten doprowadził do zaostrzenia środków bezpieczeństwa, ale także zwrócił uwagę mediów na ryzykowne hobby zwanejprzez niektórych "adrenalinowymi szaleństwami".

Wpływ na panoramę miasta i turystykę

Trudno przecenić, jak bardzo Merdeka 118 zmienił skyline Kuala Lumpur. Przed jego budową, dominantą była para Petronas Twin Towers, a teraz mamy nowego giganta, który góruje nad wszystkim innym. Z każdego zakątka miasta możesz dostrzec jego błyszczącą iglicę przebijającą niebo. To jak latarnia morska dla całego miasta – widoczna z daleka i orientacyjna dla mieszkańców i turystów.

Turystyka otrzymała ogromny impuls dzięki tej nowej atrakcji. Platforma widokowa przyciąga nie tylko turystów zagranicznych, ale także mieszkańców Malezji, którzy chcą zobaczyć swoje miasto z nowej perspektywy. Wieczorne wizyty są szczególnie popularne, gdy można podziwiać zachód słońca nad Kuala Lumpur, a następnie zobaczyć, jak miasto zapala się milionami świateł. To doświadczenie, które zapada w pamięć na długo!

Kompleks The Exchange 106, centrum handlowe znajdujące się w dolnych piętrach, stał się również popularnym miejscem spotkań i zakupów. Łączy międzynarodowe marki luksusowe z lokalnymi produktami, tworząc unikalną mieszankę, która przyciąga różnorodną klientelę. Restauracje serwujące kuchnię z całego świata, od tradycyjnych malezyjskich potraw po haute cuisine, sprawiają, że jest to miejsce nie tylko do robienia zakupów, ale także do kulinarnych odkryć.

Merdeka 118 stał się również popularnym tłem dla fotografii i mediów społecznościowych. Hashtagi związane z wieżą eksplodowały na Instagramie i innych platformach, a tysiące zdjęć dokumentują różne aspekty budynku – od ujęć z daleka ukazujących jego monumentalność, po szczegóły architektoniczne i selfie z platformy widokowej. W erze mediów społecznościowych, ta forma "bezpłatnej reklamy" jest nieoceniona dla promocji miasta i kraju.

Przyszłość i plany rozwoju

Co czeka Merdeka 118 w przyszłości? Choć budynek został niedawno ukończony, już pojawiają się plany jego dalszego rozwoju i integracji z otoczeniem. Kompleks Warisan Merdeka, którego wieża jest częścią, ma zostać w pełni ukończony w kolejnych latach, obejmując dodatkowe przestrzenie handlowe, kulturalne i rekreacyjne.

Planowane jest również lepsze połączenie komunikacyjne z innymi częściami miasta. Nowa linia metra ma mieć stację bezpośrednio pod kompleksem, co ułatwi dojazd dla mieszkańców i turystów. To kluczowe, ponieważ jeden z głównych problemów centrum Kuala Lumpur to korki uliczne – lepsza komunikacja publiczna może znacznie zmniejszyć ten problem.

Władze miasta rozważają również organizację regularnych wydarzeń kulturalnych i festiwali w kompleksie Warisan Merdeka. Koncerty, wystawy sztuki, pokazy mody i inne wydarzenia mogłyby uczynić to miejsce nie tylko centrum biznesu, ale także kulturalnym sercem miasta. Wyobraź sobie koncert na otwartej przestrzeni u stóp Merdeka 118 – to byłby widok i dźwięk, którego nie zapomniesz!

W dłuższej perspektywie, Merdeka 118 może stać się modelem dla przyszłych projektów w Malezji i innych krajach rozwijających się. Połączenie ambicji architektonicznych z zrównoważonym rozwojem i różnorodnością funkcji może inspirować kolejne pokolenia architektów i urbanistów. Kto wie, może za kilkadziesiąt lat będziemy patrzeć na Merdeka 118 jako na kamień milowy w historii architektury, podobnie jak dziś patrzymy na Empire State Building czy Eiffel Tower?

Prestiżowe wyróżnienia i międzynarodowe uznanie

Merdeka 118 nie pozostał niezauważony przez międzynarodową społeczność architektoniczną i budowlaną. Już podczas budowy projekt przyciągał uwagę ekspertów z całego świata, a po ukończeniu zebrał szereg nagród i wyróżnień, które potwierdzają jego wyjątkowy charakter.

W 2023 roku, zaraz po otwarciu, wieża otrzymała Malaysia Green Building Index (GBI) Platinum Certificate – najwyższy możliwy poziom certyfikacji ekologicznej w kraju. To wyróżnienie docenia zastosowane rozwiązania proekologiczne, od systemów zarządzania energią po innowacyjne podejście do wykorzystania wody deszczowej. Czy nie jest to dowód na to, że wysokość budynku nie musi iść w parze z wysokim śladem węglowym?

Council on Tall Buildings and Urban Habitat (CTBUH), międzynarodowa organizacja zajmująca się wysokimi budynkami, włączyła Merdeka 118 do swojej prestiżowej listy "Buildings of Distinction". Ta organizacja, będąca czymś w rodzaju akademii Oscars dla drapaczy chmur, przyznaje to wyróżnienie tylko najbardziej innowacyjnym i znaczącym projektom. Fakt, że malezyjska wieża znalazła się na tej liście, plasuje ją obok takich legend jak Burj Khalifa czy One World Trade Center.

Projekt został również doceniony na World Architecture Festival 2024 w kategorii "Completed Buildings - Commercial Mixed-Use". Jury składające się z renomowanych architektów z całego świata podkreśliło nie tylko imponującą wysokość budynku, ale przede wszystkim sposób, w jaki jego projekt łączy nowoczesność z tradycyjnymi malezyjskimi motywami. Fasada inspirowana tkaniną songket została szczególnie wyróżniona jako przykład tego, jak architektura może celebrować lokalne dziedzictwo kulturowe.

Asia Pacific Property Awards przyznały Merdeka 118 tytuł "Best Mixed-Use Development" w 2023 roku. Konkurencja była zacięta – region Azji i Pacyfiku przeżywa prawdziwy boom budowlany – ale malezyjski gigant wyróżnił się swoją wszechstronnością i jakością wykonania. Nagroda ta jest szczególnie cenna, ponieważ ocenia nie tylko aspekty architektoniczne, ale również komercyjny sukces i wpływ na lokalną społeczność.

Interesujące jest również to, że Merdeka 118 został wyróżniony przez International Property Awards za "Best International High-Rise Architecture". Ta nagroda, która bierze pod uwagę projekty z całego świata, pokazuje, że malezyjska wieża może konkurować z najlepszymi projektami z Nowego Jorku, Londynu czy Tokio. To prawdziwie globalne uznanie dla malezyjskiej ambicji i talentu!

Merdeka 118 na srebrnym ekranie i w popkulturze

Jednym z najbardziej rozpoznawalnych wystąpień Merdeki 118 był film akcji "High Stakes" (2024), międzynarodowa koprodukcja malezyjsko-hollywoodzka, w której wieża służy jako lokalizacja dla kulminacyjnej sceny pościgu. Bohaterowie filmu, grany przez międzynarodowych gwiazd, przeprowadzają ryzykowną operację na platformie widokowej, wykorzystując oszałamiające widoki Kuala Lumpur jako tło dla spektakularnych scen kaskaderskich. Film wykorzystał rzeczywiste lokacje w budynku, co nadało produkcji autentyczności i pozwoliło widzom na całym świecie zobaczyć wnętrze tej architektonicznej ikony.

Merdeka 118 pojawił się również w popularnym serialu dokumentalnym "Megastructures: Asia's Tallest" (2023), wyprodukowanym przez National Geographic. Ten odcinek szczegółowo przedstawia proces budowy wieży, wyzwania inżynieryjne oraz innowacyjne rozwiązania zastosowane podczas konstrukcji. Serial ten dotarł do milionów widzów na całym świecie, przyczyniając się do globalnej rozpoznawalności budynku i pokazując Malezję jako kraj zdolny do realizacji megaprojektów na światowym poziomie.

Zaskakujące fakty i nieznane ciekawostki

A teraz czas na prawdziwe perełki – te mniej znane, czasem zaskakujące fakty o Merdece 118, które sprawiają, że ten budynek jest jeszcze bardziej fascynujący!

Czy wiesz, że podczas budowy Merdeki 118 zużyto tyle betonu, że gdyby rozłożyć go na ścieżce o szerokości jednego metra, można by nim wybrukować drogę z Kuala Lumpur do Singapuru i z powrotem? Mówimy o około 125 000 metrach sześciennych betonu – to góra materiału, która dosłownie stworzyła górę! Co ciekawe, beton był dostarczany w sposób ciągły przez 38 godzin non-stop podczas zalewania fundamentów, co było logistycznym majstersztykiem. Wyobraź sobie koordynację setek betonomeszarek pracujących w rytmie jak dobrze naoliwiona maszyna!

Iglica wieży, ta błyszcząca część na samym szczycie, została zmontowana w sekretnej lokalizacji poza placem budowy i następnie przetransportowana nocą przez miasto. Dlaczego nocą? Bo jej transport wymagał zamknięcia kluczowych arterii drogowych – gdyby to zrobić w dzień, sparaliżowałoby to ruch w centrum miasta! Iglica waży około 100 ton i składa się z 19 sekcji, które zostały precyzyjnie połączone na szczycie budynku przy użyciu gigantycznych dźwigów. To było jak składanie gigantycznej układanki w niebie!

Merdeka 118 ma swój własny mikroklat. Ze względu na jego ogromną wysokość, warunki pogodowe na szczycie mogą się znacznie różnić od tych u podstawy. Kiedy u dołu jest słonecznie i ciepło, na platformie widokowej może być chłodniej i wietrznie. W dni z niskimi chmurami, można dosłownie przejść przez chmury, wschodząc windą – to surrealistyczne doświadczenie, które niewiele osób może przeżyć!

Budynek ma własny system zbioru danych meteorologicznych zainstalowany na szczycie, który dostarcza informacje o warunkach pogodowych dla malezyjskiej służby meteorologicznej. To oznacza, że Merdeka 118 nie tylko dominuje nad panoramą miasta, ale także aktywnie przyczynia się do prognozowania pogody w regionie!

Ciekawostką jest również to, że wieża ma specjalny kolorowy system oświetlenia LED, który może wyświetlać różne kolory i wzory na fasadzie. Podczas specjalnych wydarzeń, takich jak Dzień Niepodległości Malezji czy Nowy Rok, budynek zamienia się w gigantyczny, świecący pomnik. W 2024 roku, podczas obchodów Nowego Roku, Merdeka 118 wyświetlił spektakularny pokaz świetlny zsynchronizowany z muzyką, który był transmitowany na żywo dla milionów widzów na całym świecie.

Czy wiedziałeś, że budynek ma swój własny botaniczny ogród na jednym z pięter technicznych? To zielona oaza na wysokości kilkuset metrów, stworzona jako część systemu biologicznego oczyszczania powietrza. Rośliny tam uprawiane pomagają absorbować CO2 i produkować tlen, tworząc mini-ekosystem w sercu wieży. To jak mały kawałek lasu deszczowego zawieszony w powietrzu nad miastem!

Merdeka 118 jest również domem dla specjalnej kapsuły czasu, która została umieszczona w fundamentach podczas ceremonii położenia kamienia węgielnego w 2014 roku. Kapsuła zawiera listy od dzieci ze szkół w całej Malezji, kopie gazet z tego dnia, monety oraz różne pamiątki dokumentujące stan kraju w tym momencie. Ma zostać otwarta w 2114 roku, dokładnie 100 lat później. Co zastanę tam przyszłe pokolenia?

I na koniec absolutnie najbardziej szalona ciekawostka: w 2023 roku grupa alpinistów miejskich (znanych również jako "rooftopers") nielegalnie wspiała się na szczyt Merdeki 118 i wykonała spektakularne zdjęcia z samej iglicy, na wysokości prawie 680 metrów! Chociaż ich akcja była nielegalna i niezwykle niebezpieczna, zdjęcia stały się viralowe w internecie, pokazując zapierający dech w piersiach widok z absolutnego szczytu. Oczywiście, nie zalecamy nikomu naśladowania tego wyczynu – lepiej trzymać się oficjalnej platformy widokowej!