Central Park Tower w Nowym Jorku (USA) - najwyższy apartamentowiec na świecie
Central Park Tower to wieżowiec w miejscowości Nowy Jork (Stany Zjednoczone). Wysokość obiektu wynosi 472,4 m.
Gdzie znajduje się Central Park Tower?
Adres Central Park Tower to 217 W 57th St, Midtown Manhattan, New York, USA
pokaż na mapie
Kiedy powstał Central Park Tower?
Czas powstania Central Park Tower to 2014–2021 (budowa), otwarcie: 2021
Ciekawostki i fakty o Central Park Tower oraz historia powstania
Central Park Tower to wieżowiec, który dosłownie przebija niebo Nowego Jorku i od kilku lat niepodzielnie dzierży tytuł najwyższego budynku mieszkalnego na świecie. Ta oszałamiająca konstrukcja wznosi się na 472,4 metra, a jej wąska, wysmukła sylwetka stała się symbolem nowej ery architektury – ery, w której słowa "luksus", "wysokość" i "ekskluzywność" osiągnęły zupełnie nowe znaczenie. Ale Central Park Tower to nie tylko liczby i rekordy. To historia niezwykłego projektu, monumentalnych wyzwań inżynierskich, kontrowersji społecznych i przyszłości, którą niektórzy kochają, a inni zdecydowanie mniej.
Historia budowy i narodziny projektu – jak powstał gigant Billionaires' Row?
Żeby zrozumieć, czym jest Central Park Tower, trzeba cofnąć się do początku drugiej dekady XXI wieku. Manhattan od zawsze był miejscem, gdzie ambicje deweloperów biły wszelkie rekordy. Ale około 2012–2014 roku coś się zmieniło – przy 57. ulicy w Nowym Jorku zaczął kształtować się fenomen, który prasa szybko ochrzciła mianem "Billionaires' Row", czyli ulicy miliarderów. Przy tej jednej ulicy, kilka kroków od Central Parku, zaczęły wyrastać jedne z najwyższych i najdroższych apartamentowców świata. Central Park Tower miał być ich koroną.
Deweloper projektu, firma Extell Development Company kierowana przez Gary'ego Barnetta, ogłosiła plany budowy już w 2014 roku. Wybór lokalizacji był nieprzypadkowy – działka przy 217 West 57th Street graniczy bezpośrednio z legendarnym centrum handlowym Nordstrom, które ostatecznie zajęło niższe piętra budynku. To był sprytny ruch: handel na dole, luksusowe apartamenty na górze, a wszystko zaprojektowane tak, by generować przychody na wielu poziomach – dosłownie i w przenośni. Projekt architektoniczny powierzono renomowanej pracowni Adrian Smith + Gordon Gill Architecture (AS+GG) z Chicago, której założyciel Adrian Smith ma na swoim koncie między innymi najwyższy budynek świata – Burdż Chalifa w Dubaju.
Budowa ruszyła oficjalnie w 2014 roku i trwała aż do 2021 roku – niemal siedem lat intensywnych prac. W tym czasie Nowy Jork obserwował, jak z placu budowy przy 57. ulicy wyrasta coraz wyższa, coraz smuklejsza sylwetka. Pandemia COVID-19 w 2020 roku nieco spowolniła tempo prac i skomplikowała sprzedaż apartamentów, ale budowę doprowadzono do końca. Oficjalne otwarcie nastąpiło w 2021 roku i było momentem historycznym – świat zyskał nowy rekord.
Architektura i design – dlaczego ten budynek wygląda tak, jak wygląda?
Kiedy patrzysz na Central Park Tower, od razu uderza cię jedna rzecz: ta smukłość jest absolutnie ekstremalny. Budynek ma współczynnik smukłości wynoszący około 1:24, co oznacza, że na każdy metr szerokości przypada aż 24 metry wysokości. Dla porównania – przeciętna ludzka postać ma proporcje mniej więcej 1:8. Central Park Tower jest więc trzy razy smuklejsze niż człowiek... Brzmi abstrakcyjnie? No właśnie o to chodzi.
Projekt Adriana Smitha i Gordona Gilla to przykład tego, co architekci nazywają "supertall slender tower", czyli ultra-wysoką i ultra-smukłą wieżą. Fasada budynku jest niemal w całości wykonana ze szkła i stali – tafle elewacyjne odbijają niebo, chmury i panoramę Manhattanu, sprawiając, że o różnych porach dnia budynek wygląda zupełnie inaczej. Rankiem, gdy słońce wschodzi nad East River, wieża mieni się złotem i różem. Wieczorem – nabiera stalowego, niemal granatowego blasku. To nie jest przypadek – architekci celowo zaprojektowali fasadę tak, by reagowała na zmieniające się światło.
Rzut poziomy budynku jest zaskakująco mały – wynosi zaledwie około 2 800 metrów kwadratowych na poziomie gruntu. Dla wieżowca mierzącego prawie 500 metrów to naprawdę niewiele. Ten nieduży ślad na ziemi wynika z ograniczeń działki oraz z filozofii projektu: im mniejsza podstawa, tym bardziej dramatyczne wrażenie wysokości. Dolne kondygnacje są nieco szersze – tu mieści się wspomniany sklep Nordstrom oraz część przestrzeni wspólnych. Powyżej pewnego poziomu budynek zwęża się stopniowo, osiągając szczytową smukłość w wyższych partiach. Architekci zadbali też o delikatne odsadzenia i cofnięcia na poszczególnych piętrach, dzięki czemu sylwetka nie jest jednolita i nudna, lecz dynamiczna.
Dane techniczne i rekordy – liczby, które zapierają dech w piersiach
Central Park Tower to kopalnia imponujących danych technicznych. Wysokość budynku do szczytu iglicy/anteny wynosi 472,4 metra (1 550 stóp). Wysokość do dachu – bez iglicy – to 435,3 metra (1 428 stóp). Dzięki temu Central Park Tower zajmuje pozycję:
- Najwyższego budynku mieszkalnego na świecie (według wysokości architektonicznej).
- Drugiego najwyższego budynku w USA (po One World Trade Center, które mierzy 541 m).
- Trzeciego najwyższego budynku w zachodniej półkuli.
- Jednego z dziesięciu najwyższych budynków świata.
Budynek liczy 131 pięter naziemnych oraz kilka podziemnych. Powierzchnia użytkowa to imponujące około 93 000 metrów kwadratowych, z czego znaczną część zajmują luksusowe apartamenty – jest ich łącznie około 179. Dostępne są zarówno mniejsze jednostki (choć "małe" to pojęcie względne – trudno tu mówić o kawalerce), jak i gigantyczne penthouse'y zajmujące kilka kondygnacji.
Maszt/iglica wieńcząca szczyt ma około 37 metrów wysokości i jest integralną częścią architektonicznego profilu budynku. Dla organizacji Council on Tall Buildings and Urban Habitat (CTBUH), która ustala oficjalne rankingi wysokości, iglica wlicza się do wysokości architektonicznej – stąd imponujące 472,4 m.
Żeby taki budynek w ogóle mógł stać, potrzebna była zaawansowana inżynieria strukturalna. Rdzeń nośny wieżowca wykonano z betonu wysokowytrzymałościowego o wytrzymałości na ściskanie sięgającej nawet 130 MPa – to beton, który jest kilkukrotnie mocniejszy niż standardowe mieszanki budowlane. Dodatkowo, ze względu na ekstremalną smukłość, inżynierowie z firmy WSP zastosowali specjalny tłumik mas (mass damper) na szczycie budynku. To ważący kilkaset ton zbiornik z wodą lub mas mechanicznych, który tłumi drgania wywołane przez wiatr. Bez tego urządzenia mieszkańcy najwyższych pięter odczuwaliby kołysanie budynku jak bycie na statku w czasie sztormu.
Wnętrza i apartamenty – jak wygląda życie na 1000 metrach nad ziemią?
Apartamenty w budynku zaczynają się mniej więcej od 40. piętra – wszystko poniżej zajmuje centrum handlowe Nordstrom i przestrzenie wspólne. Już z tego poziomu widoki na Central Park i Manhattan są absolutnie spektakularne. Ale prawdziwy raj zaczyna się wyżej – na piętrach 80., 90., 100. i powyżej. Na takich wysokościach można dosłownie oglądać zachody słońca ponad chmurami.
Projekt wnętrz opracowała renomowana pracownia Rottet Studio z Los Angeles. Mieszkańcy mogą korzystać z apartamentów wykończonych w stylu, który można by określić jako "wyciszony luksus" – ciepłe drewno, marmur, subtelna paleta barw, skrojone na miarę meble. Okna od sufitu do podłogi (albo raczej od podłogi do sufitu!) wpuszczają do środka ogromne ilości naturalnego światła, a widoki stają się głównym elementem dekoracyjnym każdego wnętrza.
Sam budynek oferuje lokatorom listę udogodnień, która spokojnie mogłaby posłużyć jako reklama pięciogwiazdkowego hotelu. Na przestrzeni kilku pięter znajdziemy tu między innymi:
- basen z widokiem na Central Park (jeden z najbardziej efektownych basenów na świecie pod względem lokalizacji),
- centrum fitness i spa na kilku kondygnacjach,
- prywatny klub dla rezydentów z salami do spotkań, biblioteką i przestrzeniami do pracy,
- kino prywatne dla mieszkańców,
- usługę concierge'a dostępną 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu,
- piwnicę na wina z odpowiednimi warunkami przechowywania kolekcji,
- sale do gier i rozrywki,
- tarasy widokowe dostępne wyłącznie dla rezydentów.
Ceny apartamentów startują od kilkunastu milionów dolarów. Penthouse'y wyceniano na kwoty przekraczające 200 milionów dolarów – i tak, to jest cena jednego mieszkania. Dla porównania, za taką kwotę można kupić całą polską wioskę razem z polami i lasem. Mimo to popyt – choć wolniejszy niż oczekiwali deweloperzy – istnieje. Ultra-bogaci z całego świata widzą w takich nieruchomościach połączenie inwestycji, prestiżu i stylu życia.
Wyzwania inżynierskie – jak zbudować budynek wyższy od chmur?
Budowanie na taką wysokość to nie jest po prostu "powiększona wersja" normalnej budowy. To zupełnie inne wyzwanie, wymagające rozwiązania problemów, które przy standardowych wysokościach po prostu nie istnieją.
Pierwszym i bodaj najważniejszym wyzwaniem był wiatr. Na wysokości ponad 400 metrów prędkości wiatru są znacznie wyższe niż przy ziemi, a co gorsza – potrafią być bardzo zmienne i nieprzewidywalne. Budynek musi być w stanie wytrzymać parcie wiatru bez utraty strukturalnej integralności ani – co równie ważne – bez nadmiernego kołysania. Inżynierowie WSP musieli wykonać setki symulacji komputerowych i testy w tunelu aerodynamicznym, by zoptymalizować kształt budynku pod kątem minimalnego oporu wiatru. Specjalnie ukształtowane narożniki i cofnięcia fasady nie są więc tylko zabiegiem estetycznym – to funkcjonalne elementy konstrukcji.
Drugim wyzwaniem była logistyka budowy w jednym z najgęściej zaludnionych miejsc na Ziemi. Plac budowy przy 57. ulicy sąsiaduje bezpośrednio z chodnikami, po których codziennie przechodzą tysiące ludzi, i z ruchliwymi arteriami komunikacyjnymi Manhattanu. Dowóz materiałów, praca dźwigów, odprowadzanie gruzu – wszystko musiało być precyzyjnie zaplanowane, żeby nie paraliżować ruchu miejskiego. Dźwigi użyte przy budowie Central Park Tower należały do najwyższych, jakie kiedykolwiek pracowały w Nowym Jorku.
Trzecim problemem były fundamenty. Pod Manhattanem skała macierzysta (gnejsy i granitoidy, powszechnie znane jako "Manhattan schist") leży stosunkowo blisko powierzchni – co jest jednym z powodów, dla których Nowy Jork w ogóle może mieć tak wysokie budynki. Ale nawet na skale skalnej posadowienie tak ciężkiego i wysokiego budynku wymaga wyjątkowo solidnych fundamentów. Pale wbito głęboko w litą skałę, a masywna płyta fundamentowa rozłożyła obciążenia na możliwie dużą powierzchnię.
I wreszcie kwestia zakłóceń pobliskich budynków i infrastruktury podziemnej. Pod centrum Manhattanu biegną metro, kanalizacja, wodociągi, kable energetyczne i dziesiątki innych instalacji. Każde większe prace ziemne to skomplikowana układanka, w której jeden błąd może mieć poważne konsekwencje dla całego miasta.
Kontrowersje i krytyka – nie wszyscy są zachwyceni
Nie byłoby uczciwie napisać o Central Park Tower bez wspomnienia o kontrowersjach, bo jest ich całkiem sporo. Budzące zachwyt wieżowce Billionaires' Row – a Central Park Tower jest ich flagowym reprezentantem – wywołały w Nowym Jorku prawdziwą debatę społeczną, architektoniczną i urbanistyczną.
Pierwsza i chyba najbardziej fundamentalna kontrowersja dotyczy cieni. Tak – cieni. Central Park Tower i inne supertall slender towers przy 57. ulicy rzucają długie, wąskie cienie na Central Park – jeden z nielicznych zielonych oaz w sercu Manhattanu. Mieszkańcy dzielnicy, aktywiści miejscy i urbanistycznie zaangażowane organizacje alarmowali, że te budynki dosłownie pozbawiają parku słońca przez znaczną część dnia, szczególnie zimą. Powstały nawet specjalne analizy i mapy pokazujące, jak cień Central Park Tower i sąsiednich wieżowców przesuwa się przez park w ciągu dnia. Dla wielu nowojorczyków to był i pozostaje nieakceptowalny koszt prywatnej ambicji deweloperów.
Drugi zarzut to gentryfikacja i nierówności społeczne. Budynek przeznaczony wyłącznie dla ultra-bogatych, stojący w mieście, w którym problem bezdomności i dostępności mieszkań jest palący, to dla wielu symbol głęboko niesprawiedliwego systemu. Krytycy pytali: czy Nowy Jork potrzebuje kolejnych luksusowych apartamentów, czy może raczej przystępnych cenowo mieszkań dla normalnych ludzi? To pytanie bez łatwej odpowiedzi, ale w kontekście Central Park Tower brzmi szczególnie ostro.
Trzecia kwestia to estetyka w kontekście miejskim. Część architektów i krytyków architektury uważa, że Billionaires' Row wprowadza do skyline Manhattanu chaos – budynki nie dialogują ze sobą, nie tworzą spójnej całości, lecz rywalizują o miano najwyższego. Każdy stara się być wyższy, smuklejszy, bardziej efektowny od sąsiada. Efekt? Panorama Nowego Jorku wzbogaciła się o kilka rekordowych sylwetek, ale czy stała się przez to piękniejsza? Opinie są podzielone.
Mimo tych wszystkich zastrzeżeń trudno odmówić Central Park Tower jednego: robi wrażenie. I to ogromne.
Central Park Tower na tle innych wieżowców świata – gdzie plasuje się gigant?
Żeby w pełni docenić skalę tego budynku, warto porównać go z innymi gigantami architektury.
Burdż Chalifa w Dubaju (828 m) pozostaje absolutnym rekordzistą pod względem wysokości – Central Park Tower jest od niego niższy o ponad 350 metrów. Jednak Burdż Chalifa to budynek mieszany (biura, hotel, apartamenty), nie czysto mieszkalny.
W kategorii wyłącznie budynków mieszkalnych Central Park Tower bije wszystko – żaden inny apartamentowiec na świecie nie dorównuje mu wysokością architektoniczną. Poprzedni rekordzista, 432 Park Avenue (również w Nowym Jorku, 425 m architektoniczne), jest niższy o prawie 50 metrów.
W Nowym Jorku Central Park Tower zajmuje drugie miejsce pod względem wysokości – liderem pozostaje One World Trade Center (541 m), symbol odbudowy po zamachach z 11 września 2001 roku. Na trzecim miejscu plasuje się 30 Hudson Yards (387 m).
Globalnie, w zestawieniu wszystkich budynków niezależnie od funkcji, Central Park Tower wchodzi do pierwszej dziesiątki najwyższych budynków świata. To naprawdę elitarne towarzystwo – budynki, których jest zaledwie kilkanaście na całym świecie, a każdy z nich to inżynierskie arcydzieło.
Ciekawostki, które musisz znać
Każdy wielki budynek ma swoją porcję fascynujących historii i faktów, które rzadko pojawiają się w oficjalnych materiałach prasowych. Central Park Tower nie jest wyjątkiem.
Po pierwsze – tłumik mas. Wspomniane już urządzenie w szczycie budynku waży setki ton i porusza się powoli w kierunku przeciwnym do kołysania budynku, by je zniwelować. Mieszkańcy top pięter mogą w trakcie silnych burz zauważyć bardzo subtelne, niemal niezauważalne ruchy budynku – ale właśnie dzięki tłumikowi pozostają one w pełni bezpiecznych granicach.
Po drugie – widok z najwyższych pięter. Przy dobrej pogodzie z penthouse'ów na szczycie Central Park Tower można zobaczyć wybrzeże New Jersey, Connecticut, a nawet – jak twierdzą niektórzy mieszkańcy – zarys Long Island na odległość ponad 60 kilometrów. To trochę jak własne obserwatorium astronomiczne, tyle że w centrum Manhattanu.
Po trzecie – iglica jako element prawny. Wysunięta na 37 metrów iglica nie jest ozdobą bez znaczenia. Jej główną rolą jest zapewnienie budynkowi kwalifikacji do wyższej kategorii w zestawieniach CTBUH, co przekłada się na tytuł rekordzisty. Bez iglicy budynek mierzyłby "tylko" 435 metrów do dachu i nie byłby pierwszym w rankingach.
Po czwarte – logistyka dla mieszkańców. Tak wysoki budynek potrzebuje zaawansowanej logistyki dostaw. Dystrybucja paczek, artykułów spożywczych czy mebli na piętra 100+ to poważne przedsięwzięcie. Budynek ma rozbudowany system wind – część z nich to tzw. windy ekspresowe, które pokonują dolne piętra bez zatrzymywania się, by jak najszybciej dowieźć mieszkańców na górę.
Po piąte – wartość nieruchomości kontra realia rynkowe. Deweloper Extell początkowo liczył na szybką sprzedaż apartamentów po astronomicznych cenach. Rzeczywistość okazała się bardziej skomplikowana – wiele jednostek przez długi czas pozostawało niezajętych, a część cen była obniżana. To zjawisko dotknęło większość supertall slender towers Nowego Jorku – popyt na luksusowe apartamenty za dziesiątki milionów dolarów jest po prostu ograniczony nawet w skali globalnej.
Po szóste – Nordstrom jako partner projektu. Centrum handlowe Nordstrom przy 57. ulicy, zajmujące dolne piętra Central Park Tower, było pierwszym nowojorskim sklepem tej renomowanej sieci. Jego otwarcie (w 2019 roku, jeszcze przed pełnym ukończeniem wieżowca) było wielkim wydarzeniem handlowym – Nowy Jork długo czekał na tę markę.
Central Park Tower jako symbol epoki – co nam mówi o XXI wieku?
Budynki zawsze były czymś więcej niż tylko budynkami. Piramidy opowiadały o władzy faraonów, gotyckie katedry – o ambicjach kościoła, wieżowce z lat 20. XX wieku – o wierze w nieograniczony postęp kapitalizmu. Central Park Tower też coś nam opowiada – i ta opowieść jest niejednoznaczna.
Z jednej strony, to symbol technologicznego triumfu – dowód na to, że ludzka inwencja inżynierska jest w stanie pokonać grawitację, wiatr i wszelkie ograniczenia fizyczne, budując wyżej, smuklejej i bardziej efektownie niż ktokolwiek wcześniej. To też symbol globalizacji luksusowego rynku nieruchomości – budynek, który sprzedaje apartamenty klientom z Rosji, Chin, Bliskiego Wschodu, Europy i obu Ameryk, będący dosłownie adresem dla światowej elity.
Z drugiej strony, Central Park Tower to też niepokojący obraz nierówności – budynek, który istnieje w oderwaniu od codziennych problemów miasta, w którym stoi. Gdy w Nowym Jorku tysiące ludzi śpią na ulicy lub płacą połowę pensji za wynajem kawalerki, penthouse za 200 milionów dolarów jest symbolem przepaści, która w XXI wieku staje się coraz głębsza.
Może właśnie dlatego Central Park Tower tak bardzo polaryzuje opinie. To nie jest po prostu budynek – to lustro, w którym odbija się dusza naszych czasów. I nie każdemu podoba się to, co w tym lustrze widzi.
Rekord, który zostanie z nami na długo
Central Park Tower to bez wątpienia jeden z największych osiągnięć architektonicznych i inżynierskich XXI wieku. Rekordowa wysokość 472,4 metra, ekstremalnie smukła sylwetka, wyrafinowane wnętrza, widoki, które odbierają mowę – to wszystko sprawia, że ten budynek będzie długo utrzymywał się na szczycie rankingów i w świadomości miłośników architektury na całym świecie.
Czy Central Park Tower to piękny budynek? Na to pytanie każdy musi odpowiedzieć sobie sam. Czy to budynek ważny, znaczący, przełomowy? Absolutnie tak. Zmienił skyline Nowego Jorku, przeraził niektórych, zachwycił innych, wywołał ważne dyskusje o mieście, o luksusie i o tym, dla kogo tak naprawdę budujemy. I już sam ten fakt sprawia, że jest czymś więcej niż tylko rekordem – jest rozmową, którą warto prowadzić.
Nowy Jork miał Empire State Building jako symbol jednej epoki, One World Trade Center jako symbol innej. Może Central Park Tower będzie symbolem naszej – epoki skrajności, technologicznego geniuszu i pytań, na które wciąż szukamy odpowiedzi. Jedno jest pewne: kiedy następnym razem znajdziesz się na Manhattanie, zadzierz głowę ku niebu przy 57. ulicy. Ten widok zapamiętasz na długo.
Projektant Central Park Tower
Ile metrów wysokości ma Central Park Tower?
Wysokość Central Park Tower to 472,4 m (z iglicą/anteną), 435,3 m do dachu

Typ konstrukcji, rodzaj budynku
Budowla Central Park Tower jest typu Wieżowiec
Styl architektoniczny
Styl architektoniczny Central Park Tower określany jest jako Nowoczesny
Styl architektoniczny nowoczesny to styl, który charakteryzuje się przede wszystkim prostymi i regularnymi formami, brakiem ozdobników oraz zastosowaniem nowoczesnych materiałów budowlanych. Jest on znacznie odmienny od innych stylów architektonicznych, takich jak np. barok, gotyk czy renesans, gdzie przeważały bardziej skomplikowane formy i bogate ozdobnictwo. ... czytaj więcej.
Pozostałe wymiary, parametry oraz najczęściej zadawane pytania
Jaką powierzchnię zajmuje Central Park Tower?
Central Park Tower zajmuje powierzchnię ok. 93 000 m² (całkowita powierzchnia użytkowa)
Z jakiego materiału jest stworzona budowla?
Central Park Tower jest wykonany z następujących materiałów: Stal, beton wysokowytrzymałościowy, szkło
Koszt budowy
Koszt budowy i wykonania Central Park Tower to ok. 3 miliardów dolarów (szacunkowo)
Informacje praktyczne
Jaki jest koszt wejścia na Central Park Tower?
Bilety na Central Park Tower dostępne są w następujących cenach i wariantach:
Brak (budynek prywatny)
Inne nazwy
Budowla znana jest także pod innymi nazwami potocznymi lub w oryginalnym języku, tj. Nordstrom Tower
Oficjalna strona
Oficlajna strona budowli, na której znaleźć można aktualne informacje to https://www.centralparktower.com
Pytania i odpowiedzi
Czym jest Central Park Tower?
Central Park Tower to luksusowy wieżowiec mieszkalny położony przy Central Parku w Nowym Jorku, uznawany za najwyższy apartamentowiec na świecie.
Kiedy zakończyła się budowa Central Park Tower?
Budowa rozpoczęła się w 2014 roku i została ukończona w 2020 roku.
Kto był architektem Central Park Tower?
Projekt wieżowca stworzyło biuro Adrian Smith + Gordon Gill Architecture.
Jak wysoki jest Central Park Tower?
Wysokość budynku wynosi 472 metry, co czyni go jednym z najwyższych budynków mieszkalnych na świecie.
Czy można wejść i zwiedzić Central Park Tower?
Nie, Central Park Tower jest budynkiem prywatnym i dostępnym tylko dla mieszkańców.
Położenie na mapie / Jak tam dojechać
Znajdź nocleg w pobliżu
Pogoda w okolicy
Komentarze do Central Park Tower (0)
Bądź pierwszym, który doda opinię!
Brak komentarzy